10 Nisan 1997 Perşembe

Arnavutluk'taki durum

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 20. Dönem 2. Yasama yılı 81. Birleşimi (10 Nisan 1997)

DSP GRUBU ADINA ŞÜKRÜ SİNA GÜREL (İzmir) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli üyeler; Demokratik Sol Parti Grubu adına, Başbakanlık tezkeresi üzerinde konuşmaya başlamadan önce, daha doğrusu konuşmanın başlangıcında, Arnavutluk'taki duruma çok kısa değinmek istiyorum.

Dost ve kardeş Arnavutluk Halkı, bugün, gerçekten iç savaştan bile daha kötü koşullar altında bulunmaktadır; çünkü, Arnavutluk'ta etkin bir ulusal gücün denetleyebildiği bir nüfus, maalesef şu anda yoktur ve eli silahlılar, Arnavutluk'ta kol gezmektedir; ancak, yine de, işin insana teselli veren yönü, Arnavutluk başkenti ve çevresinde, meşru rejim Cumhurbaşkanı Sali Berişa'ya bağlı olan güçler denetimi ellerinde tutabilmektedirler ve yine bir teselli verici unsur daha, Arnavutluk'ta, bugün, bir ulusal mutabakat hükümeti kurulmuş ve bu ulusal mutabakat hükümetinin, bundan sonra, uluslararası toplumun da katkılarıyla gerçekleştirebileceği bir barış ve esenlik ortamında, çok kısa süre içerisinde Arnavutluk'ta seçime gidebilmesi umulmaktadır.

Arnavutluk neden böyle bir kaos içerisine sürüklendi; aslında, tabiî ki, bunun çözümlemesini yapmanın yeri burası değil; ama, çok kısa söylemek gerekirse, Arnavutluk Halkı, yeni bir toplumsal ve siyasal yapıya geçerken, sağlam kurumlarla bunu yapamadığı için ve devlet denetiminden uzak böyle bir hızlı geçiş yaşadıkları için böyle bir kaosun içerisine, maalesef sürüklendiler. Üstelik Arnavutluk, soğuk savaşın ortadan kalktığı dönemde, soğuk savaş yıllarının bölünmüş Avrupasında sanayileşmesini tamamlayamamış, büyük bir yanlızlık içerisinde bulunan ve bu açıdan da Doğu Avrupa ülkeleri arasında özellikle çok iyi olmayan bir yere sahip olan bir devletti. Dolayısıyla, Arnavutluk'un yeni bir siyasal ve toplumsal yapıya geçişinin sancıları, öteki yerlere göre çok daha büyük oldu.

Türkiye, Arnavutluk'taki bu gelişmelere elbette seyirci kalamazdı ve kalmamalıydı; çünkü, Arnavutluk Türkiye'yle, Arnavut Halkı Türk Halkıyla çok yakın tarihsel ve kültürel bağlara sahiptir. Bu iki halk, Türkiye'nin Balkanlarda başat güç olduğu dönemden bu yana iç içe yaşamışlardır. Türkler ile Arnavutlar, bugün de, hem Balkanlarda hem Türkiye'de hiçbir zaman ayrı düşmemiş iki ulusal unsurdur ve Türkiye, işte bu yüzden, Arnavutluk'taki gelişmelere, Arnavutluk'taki kötü gidişe elbette seyirci kalamazdı.

Bunun da ötesinde, cumhuriyet dönemimizin o ilk parlak yıllarına baktığımız zaman, Türkiye'nin, bölgesinde etkin olan, bölgesinde işbirliğini en önde savunan, bu işbirliğinin gerçekleştirilmesi için önderlik yapan bir ülke olduğunu görürüz ve Türkiye'nin, bugün de -biz Demokratik Sol Parti olarak- aslında o cumhuriyetin ilk dönemindeki gibi, bölge merkezli bir dışpolitika yürütmesini uygun bulduğumuzu, her fırsat bulduğumuzda söylemeyi uygun buluyoruz; çünkü, eğer Türkiye, bölgesinde sağlam ilişkilerle oluşturduğu bir güç temelini, bölgesinde işbirliği ve dayanışma için oluşturduğu bir önderliği, gerçekleştirdiği bir önderliği, uluslararası çapta doğru kullanabilirse, işte, bölgesindeki iyi, sağlam ilişkilerinden aldığı güçle dünya çapında rol oynayabilecek bir uluslararası güç olabilir ve bunun tek yolu da Türkiye'nin sağlam bir bölgesel politikaya kavuşturulmasıdır.

Türkiye açısından Balkanlar bölgesi, maalesef -Demokratik Sol Parti olarak bizim bugünkü Hükümette gördüğümüz en önemli dışpolitika uygulaması eksikliklerinden biri olarak burada söylemek zorundayım- bu Hükümetin ihmal ettiği, ama, hiçbir zaman Türkiye'nin ihmal etmesi mümkün olmayan bir bölgedir ve Türkiye, Balkan politikasının en önemli dayanağı olarak da Arnavutluk'u görmelidir, Arnavutluk'a bakmalıdır; çünkü, Arnavutluk, öteden beri, Türkiye'nin Balkan politikasının temel dayanaklarından biri olduğu gibi, hiç istenmeyen bir şekilde, eğer, Arnavutluk Halkının bugün içinde bulunduğu kriz, bunalım devam eder ve Arnavutluk için ve Arnavut Halkı için daha kötü sonuçlar verecek olursa, bu kötü sonuçların bütün bölge açısından da kötü sonuçlar yaratması kaçınılmaz olacaktır. Bu açıdan da Türkiye'nin Arnavutluk'taki gelişmelere her zamankinden daha duyarlı olması ve her zamankinden daha çok Arnavutluk'un esenliğini ve Arnavutluk Halkının barış ve esenlik içerisinde yaşamasını gözetmesi gerekir.

Bu bakımdan, Demokratik Sol Parti Grubu olarak, Arnavutluk'taki bunalımın atlatılması, Arnavutluk Halkına hızla ve etkinlikle uluslararası yardımların ulaştırılması için, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları uyarınca oluşturulacak bir uluslararası güce Türkiye'nin de katkı yapmasını olumlu karşılıyoruz, onaylıyoruz; ancak, bu uluslararası gücün sınırlı bir askerî kuvvetten oluşacağını hiçbir zaman unutmamamız gerekir ve bu gücün Arnavutluk'taki kaosa bir son vermek gibi iddiadan da uzak olduğunu gözardı etmememiz gerekir. Bu güce Türkiye'nin yanı sıra, İtalya, Fransa, Yunanistan, İspanya, Portekiz ve Romanya katkılarda bulunacaktır ve bu devletlerin katkısıyla sınırlı sayıda askerden oluşacak bu güç, sınırlı bir işlev yüklenmektedir. Bu sınırlı işlevine karşın, bu uluslararası gücü, Arnavutluk'ta son derece zorlu ve çok çetin bir görev beklemektedir.

Konuşmanın tamamı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, 20. Dönem 2. Yasama yılı 81. Birleşimi (10 Nisan 1997) tutanakları içerisinde bulunabilir.

Blog Arşivi